Współuzależnienie – utrwalona forma funkcjonowania w długotrwałej, trudnej i niszczącej sytuacji związanej z patologicznymi zachowaniami uzależnionego partnera (męża, syna, przyjaciela...), ograniczająca w sposób istotny swobodę wyboru postępowania, prowadząca do pogorszenia własnego stanu i utrudniająca zmianę własnego położenia na lepsze. Współuzależnienie diagnozuje się wyłącznie u osób dorosłych, które teoretycznie mogą wybrać inną drogę poradzenia sobie z problemem picia partnera.

Współuzależnienie nie jest chorobą - jest zespołem nieprawidłowego przystosowania się do sytuacji problemowej związanej z piciem bliskiej osoby (po wcześniejszych, nieudanych próbach zmiany sytuacji i próbach odejścia z niej). Koncentrując się na szukaniu sposobu "odebrania" alkoholu  partnerowi, osoba współuzależniona nieświadomie przejmuje odpowiedzialność za jego funkcjonowanie, co w efekcie ułatwia pijącemu dalsze spożywanie alkoholu.

 
Osoba współuzależniona:
– Przejmuje kontrolę nad piciem osoby bliskiej (ogranicza sytuacje alkoholowe, wylewa alkohol, kupuje alkohol, aby pijący nie wychodził z domu, pije razem z alkoholikiem, by pozostało mniej alkoholu dla niego samego itp.)
– Ukrywa problem picia przed innymi
Przejawia silną koncentrację myśli, uczuć i zachowań na zachowaniach alkoholowych osoby pijącej,
– Szuka usprawiedliwień sytuacji picia, zaprzeczania problemowi
– Przejmuje odpowiedzialność za zachowania pijącego partnera, łagodzi konsekwencje picia: płaci długi, usprawiedliwia jego nieobecności w pracy, dba o higienę pijącego, o jego wizerunek itp.
– Przejmuje za osobę pijącą obowiązki, które ona zaniedbuje.

Po kilku latach takiego funkcjonowania osoba współuzależniona płaci wielki koszt psychologiczny. Towarzysz jej chaos emocjonalny, huśtawka nastrojów, stany lękowe i depresyjne, napięcie i stan ciągłego pogotowia emocjonalnego. Doświadcza zagubienia, chaosu, braku poczucia sensu, zakłócenia wzorców norm. Przejawia:
– Trudności w rozpoznawaniu własnych potrzeb, w realizacji własnych pragnień, ambicji i celów
– Pustkę duchową i brak nadziei
– Samotność
– Poczucie niemożności rozstania się z osobą pijącą
– Nadużywanie (u części osób) substancji psychoaktywnych (zwłaszcza leków nasennych i uspokajających)

 

Życie w związku z alkoholikiem porównywalne jest do długotrwałego przebywania w pomieszczeniu, w którym powoli... bardzo powoli... ale w sposób ciągły obniża się sufit.

 

Niezależnie od tego, czy pijący zatrzyma picie, czy będzie pił dalej – osoby współuzależnione mogą poprawić jakość swojego życia i życia swoich dzieci, jeśli skorzystają z pomocy terapeutycznej. Trudno dokonać tego samemu.